Erwartung/Oczekiwania

„Nie jesteśmy już sami, czekamy na noc, czekamy na Godota, czekamy na... czekanie”. Samuel Beckett, Czekając na Godota (1952)

„Czekanie na czekanie” – mówi jedna z postaci absurdalnej sztuki Becketta – fraza, która oddaje paradoks współczesnej egzystencji. Czy nie jest to dominujący stan współczesnej podmiotowości? Znajdujemy się w ciągłym napięciu oczekiwania, zawsze gotowi na progu nieuchwytnego przełomu: jeszcze jeden krok, jeszcze jedna rzecz, jeszcze jedna próba – i wtedy to się stanie.

Wszyscy czekają na różne wyniki lub być może są cicho zjednoczeni w oczekiwaniu na to samo. Czekają, aż wojny się skończą lub ponownie wybuchną, aż odwrócą się trendy polityczne, na katastrofę ekologiczną lub zbawienie, na e-mail, wiadomość, znak. W głębi duszy wszyscy czekamy na swojego Godota – nieokreślone przybycia, obiecane wydarzenia lub rozwiązania, które są ciągle odkładane. Podobnie jak u Becketta, czekamy, podczas gdy życie toczy się dalej – wokół nas, z nami i bez nas. Nie ma lepszego sposobu na fizyczne doświadczenie czasu niż czekanie na coś. Jest to najbliższy związek, jaki ludzkość może mieć z czasem.

Kim jest Godot i co oznacza czekanie? Czy jest to czyn, czy brak działania? Fizyczne zawieszenie, czy emocjonalna zawiesza? Czy czekanie jest podstawowym stanem egzystencjalnym, cichą zapowiedzią nieuchronnego końca? Wystawa ta przedstawia artystyczne refleksje na temat natury czekania oraz tego, jak można uczynić tę wytrwałość widoczną i namacalną.

Nazwa projektu składa się z niemieckiego i czeskiego słowa Erwartung/Oczekiwanie, co odzwierciedla współpracę artystów z Niemiec i Czech. Oba słowa oznaczają „oczekiwanie”, ale jednocześnie uosabiają dwojaką naturę oczekiwania – antycypację czegoś zewnętrznego oraz konfrontację z wewnętrznymi wymaganiami własnych i cudzych oczekiwań (warten/czekać). Ta gra językowa ujawnia podstawowe napięcie życia między oczekiwaniem a czekaniem, planowaniem a upływaniem czasu, przewidywaniem a nadzieją. Czekanie i oczekiwanie kształtują doświadczenie czasu w szczególny sposób: czas nie staje się jednolity, ale jest rytmizowany przerwami. Czasowość nie jest jednolita i ciągła; przeciwnie, istnieją różne przejścia, końce i początki, fazy, w których czas pędzi, i chwile, w których zamiera. Poprzez różnorodne perspektywy artystyczne Erwartung/Oczekiwanie zajmuje się tym, jak oczekiwanie i nadzieja tworzą znaczenie w odniesieniu do nadziei, wątpliwości i niepewności oraz jak ujawniają samą naturę czasu.